2013/01/06

خودا و وێنەكانی..



كە ئینسان قسە لە بارەی خوداوە ئەكات ( بە ئاگایی و نا ئاگایی ) قسە لە سەر بوونی ئینسانی ئەكات...واتە هەموو قسەكردن و باس و خواس و گەرَانێك بە دوی (خوداوەندا).. گەرانە بە دوی ئینسانیبووندا...كەسێك شك نابەین ئەو ساتانەی (خودا )دێنێتە ناو (خەیاڵ و زمانەوە ) (خودی ئیسنانی بوونی خۆی بەرهەم نەهێنێتەوە).. ئەمەش پەیوەستە بە (غەریزەو كەڵكەڵەوە و فشۆڵی پێكهاتنی ئینسانیبوونمانەوە.. پەیوەستە (بە سنوربەندی خەیاڵ و خەیاڵكردنمانەوە...) ئەمەش هیچ لەو حەقیقەتە (ئۆنتۆ-تیۆلۆژییە ) ناگۆرێت , كە ئینسان رەهەندێكی (ترانسدێنتاڵی) هەیە... زەمینە (فشۆڵییەكانی ئینسان و ئەو هەموو درزە (وجودی-میتافیزیكییەی ) لە ئینساندا بوونی هەیە , جەبرەكانی جەستەو ماتریالییەت, تۆرە ( سۆسیۆ – سایكۆلۆژییەكانی ئینسان و بە دراو بوونی و جەبرو جەبەروتی (ستراكتۆرەكان...) بوونێكی ئینسانی وەهامان دەداتێ كە تێكەڵەیەك بێت لە ( پێكهاتەیەكی چنراوی (ئاسمانی –زەمینی, ستونی –ئاسۆیی).. ئەمەش هەموو پێناسەكردنێك پەیوەست ئەكاتەوە بە پێناسەكەرەكەو كۆنتێكستی ( پێناسەكراو پێناسەكردنەكە)وە .. ئا لێرەوە عارفێكی گەورەی وەك (مامۆستا ئیكهارت)لە كۆی بەرهەمەكانیدا باس لە جۆرێك (ڕوت بوونەوە و داڕنین و دەستبەرداری ئینسانیمانDETACHEMENT) )ئەكات لەو گەردە(زمانەوانی –مێژوویی- بەرژەوەندیخوازییەوە )كە هەمیشە وینەو پێناسەی (خودی) لە بارەی خوداوەندەوە بەرهەم دەهێنێت.. ئەم عاریفە گەورەیە دەڵێت (نا بێت وا بە چاوە لە خودا بڕوانین كە چۆن لە مانگایەك ئەڕوانین, واتە كەسێك بۆ شیرەكەی, كەسێكی تر بۆ كاری چاندن و كێڵان, كەسانێكی تر بۆ كارگەلێك كە خواستێكی ئینسانی و خودیان لە سەری هەیە... هەر ئەم روئیایەش دەمانباتەوە سەر دۆخە عیرفانییەكانی لە چەشنی (تخلی و تحلی).. جوانتر لە هەمویان قسە وباسێكی شێخی گەورە (ئیبن عەرەببیە..: ناتوانین وێنای خوداوەند بكەین, ناتوانین مەعریفەمان بە خوداوەند هەبێت, هیچ نا و سیفاتێك ناكرێت بە سەریدا ساغ بكرێتەوە, كاتێك ئینسانێك بە عەقڵ بیر لە خودا دەكاتەوە , ئەوا ئەو شتێ‌ك بەرهەم دەهێنێت و بیری لێئەكاتەوە كە دروستكرای خەیاڵ وبیركردنەوەی خۆیەتی..ئا لێرەوە بیر لە خودایەك ئەكاتەوە كە دراوێكی بیركردنەوەی خۆیەتی , بیركردنەوەیەك (كە كەڵەكەبووی مەعریفەیەكی مێژووی-زمانەوانییە).. لێرەوە ئیبن عەرەبی لە كۆتای كتێبە مەزنەكەیدا (فصوص الحكم) .. وای دەبینێت ئەو خودایەی كە (وێنا) كراوە , خودایەكە رەنگ كراو بە ئامادەگییە ناوەكییەكانی (وێنەكەر), حوزورێك دێتە بوون كە ( حوزوورێكی زاتی و حوزوری زاتە) ئەمە لە كاتێكدا (الحق) دراوێكی زاتیانە نییە..شێخی گەورە ئیبن عەرەبی, ئەم (وێنكردنەی خوداوەندە لە وێناكردندا) بە هاوەڵدانان و شیركێكی وەسەنی دا ئەنێت ). چون ئەم وێناكردنانە, گریمانەی وێنەیین لە سەر (الحق).ئیبن عەرەبی باس لەوە دەكات (مەلەكەو فاكیوڵتی عەقڵیمان ناتوانێت هیچ شتێك لە بارەی (حەق) ەوە بڵێت, چون بیرو فكری تیۆری ئینسان (سنوربەندەو پرسەكە لە تاقە یەك( نەعتدا ) كۆ ئەكاتەوە). خودا دەریایەكە لە وێنەی كۆتا نەهاتوو , لێرەوە سەرجەم زانستە ئیلاهییەكان, زانستی پتپەرستی وێنەیین, چون نا كۆتایی و نا كۆتابوونی ئیمكانە ئیلاهیییەكان لە بەرچاو ناگرێت. سەرجەم مانێڤستەكانی خوداوەند (دوبارەو چەندبارە ) نابێتەوە ( كل یوم هو فی شان, الرحمن -29) تەجەلییەك كە سەیرورە نییەو گەرانەوەوەی نییە, چون دوبارە نابێتەوە , فراوانبوونی ئیلاهیانەش دووبارە بوونەوەی بۆ نییە... كەواتە (خوداوەند بە پێیەی (وێنەی ناكۆتابوون, یا وێنە كۆتا نەهاتووەكان.وەسفكردنی خوداوەند بە مانای داتاشینی وێنەی زەینی ئینسانیمان دێت, ئەمەش سنورداركردنی (تاك وێنەیی خوداوەندە).پێدان و داتاشینی وەصفێك (تەسككردنەوەیەتی). (الحق) نە هیچ دالێك دەلالەتی لێئەكات و نە هیچ (نیشانەیەك گەمارۆی مانادان و تەجەلابوونی ئەكات, خودا بە جەوهەری خۆی (رێگرە لە هەر ناو سیفەتێك كە بە سەریدا دەسەپێت, نە ئەتوانین (لێی تێبگەین , نە ئەتوانین وێنای بكەین), چون ترسێك پەیدا ئەبێت: ترس لەوەی كە ئارەزووی وێناكردنی خودا بكەین بەو رەهەندەی كە غەرەزێكی زاتی و دونیایی لە پشتەوە بێت. واتە كاتێك ئەمانەوێت (خودا) لە پرۆسەیەكی عەقڵانیدا, چەقبەند بكەین و بیری لێبكەینەوە, بەو شێوەیە مامەڵەی لە گەڵدا ئەكەین , وەك چۆن مامەڵە لە گەڵ(گیانلەبەرێكدا ئەكەین , دەمانەوێت گەمارۆی بدەین و بۆ سودی ئینسانیمان ماڵی بكەین.خودا (حوزورێكی نەگۆرو نا سەیرورەیی, بان زمانی و بان مێژووی) ئەبەدی رەهایە , كە فاكیوڵتییەكی كۆتابەند ناتوانێت وێنای (ناكۆتا بەندی )خوداوەند بكات.لە دەرەوەی پەیبردنی (حسی-عەقڵییە)یە. نە نیشانەو نە سیمبۆل دەلالەت لە خوداوەند ناكەن.

(ليس كمثله شئ) الشورى, 11
(ان كان للذات محل يظهر منه التجلي (مظهر) عرفت. وان عرفت احيط بها (احاطة). وان احيط بها حدت ( حد). وان حدت انحصرت (حصر) .وان انحصرت امتلكت (ملك)). الفتوحات المكية